DMS · Okul Laboratuvarı · Öğretmen kartı
Denge Terazisi
Ana soru: Eşittir işareti “cevabı yaz” mı demek, yoksa “iki taraf denk” mi?
Amaç: Çocuk eşittir işaretini “sonucu yaz” diye değil “iki taraf denk” diye okur ve kutuya gelecek sayıyı iki tarafı karşılaştırarak bulur.
Derste
Ders akışı
| Adım | Çocuk ne yapar | dk |
|---|---|---|
| 1 · Hazır mısın? | Boş teraziyi ve küp çekmecesini tanır; bir kefeye küp koyunca kefenin indiğini görür. | ≤ 1 |
| 2 · Ne biliyorum? | 8 + 4 = □ + 5 kutusuna ne geleceğini parmakla gösterir; doğru ya da yanlış denmez (1. sınıfta: köpük küp mü, demir küp mü ağır?). | 1 |
| 3 · Günlük hayatta | Tahterevallide iki arkadaşın dengesini ve manavın terazisini düşünür. | 1 |
| 4 · Tahmin et | Kutuya kaç küp koyacağını seçer: 12 mi, 17 mi, 7 mi? Tahmin kilitlenir. | 1-2 |
| 5 · Dene ve gözle | Küpler kutuya düşer; 12 konunca kutulu kefe iner. Anı tekrar oynatır. | 2-5 |
| 6 · Neden böyle? | Eşittirin iki tarafın denk olduğunu söylediğini görür; denge çizgisi “=” olarak yanar. | 2-4 |
| 7 · Yeni durumda dene | Yeni eşitliklerde önce tahmin eder, sonra dener; 4. sınıfta dengesiz teraziyi küp ekleyip çıkararak dengeler. | 2-6 |
| 8 · Kâşif defterim | Üç terazi resminden dengede olanı seçer; tahminini ve sonucu yan yana görür. | 1-3 |
| Ekransız etkinlik, tartışma ve kapanış | ≈ 15 | |
Sınıf tahmin oylaması
8 + 4 = □ + 5. Kutuya kaç küp koyalım?
Tartışma soruları
- Neden 7? Nereden biliyorsun?
- Kutuya 12 koysaydık terazi hangi yana yatardı?
- Eşittir işareti bize ne söylüyor?
Şunu demeyin: “Eşittirden sonra sonucu yazarız.”
Şunu deyin: “Eşittir, iki tarafın aynı olduğunu gösterir.”
Öğretmen masasında ekransız etkinlik: Askı terazisi
Elbise askısının iki ucuna iple birer karton bardak bağlayın; askıyı bir öğrenci kurşun kalemden tutsun. İki bardağa aynı boş kutuyu koyun, birine gizlice birim saklayın. Sınıf önce tahmin etsin, sonra kutuyu açın.
Malzeme: Elbise askısı · İki karton bardak ve ip · Eş birimler: ataş, küp ya da misket · Aynı boyda iki boş kutu
Künye
Sınıflar ve öğrenme çıktıları
- 1. sınıf: MAT.1.1.8 (Maarif Modeli 2026), MAT.1.2.3 (Maarif Modeli 2026)
- 2. sınıf: MAT.2.2.6 (Maarif Modeli 2026)
- 3. sınıf: MAT.3.2.8 (Maarif Modeli 2026)
- 4. sınıf: M.4.1.5.7 (2018 programı), M.4.1.5.8 (2018 programı) · 2027-2028'den itibaren eşdeğer: MAT.4.2.9
Kapsam sınırı
Her görevde tek gizem kutusu vardır. “İki tarafa aynı şeyi ekle ya da çıkar” genellemesi (7. sınıf konusu) yapılmaz; ≠ yalnız 4. sınıfta kullanılır.
Kavram yanılgıları
- “Eşittir, cevabı yaz demek.” (8 + 4 = □ + 5 için 12 ya da 17) → Kutuya 12 konunca kutulu kefe iner; 7 konunca terazi dengeye gelir.
- “Büyük olan ağırdır.” (1. sınıf) → Küçük demir küplü kefe iner, büyük köpük küp yukarıda kalır.
Hazırlık
- Laboratuvarı tahtada ya da tablette açın, sınıf düzeyini seçin.
- Ekransız etkinlik için elbise askısı, iki karton bardak, ip ve eş birimler (aynı boy ataş, küp ya da misket).
- 1. sınıfta “Eşittir ne demek?” sahnesinden (bahar dönemi) önce + ve = sembollerini kullanmayın.
Bu laboratuvar, MEB 2018 Matematik öğretim programındaki M.4.1.5.7 ve M.4.1.5.8 kazanımlarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.
Bu laboratuvar, MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik öğretim programındaki (2026 sürümü) MAT.1.1.8, MAT.1.2.3, MAT.2.2.6 ve MAT.3.2.8 öğrenme çıktılarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.
2027-2028 öğretim yılından itibaren 4. sınıftaki Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eşdeğeri: MAT.4.2.9.