EN

Matematik1-4. sınıf

Denge Terazisi

Kutuda kaç küp saklı?

Gizem kutusuna küp koy, terazi hangi yana yatıyor izle. Eşittir, iki tarafın denk olduğunu söyler.

Ana soru

Eşittir işareti “cevabı yaz” mı demek, yoksa “iki taraf denk” mi?

≈ 15 dk keşif40 dk dersTürkçe · İngilizcePuan yok

Öğretmen masasındaki kareli örtünün üstünde eşit kollu terazi: bir kefede küpler, öbüründe kapaklı gizem kutusu

Sınıf düzeyini seçin ve başlatın

Laboratuvar seçilen sınıfın sürümüyle açılır; sınıf ve dil laboratuvarın içinden de değişir.

Kutuda kaç küp saklı? Ben de emin değilim, deneyelim!
Sınıfı laboratuvarda seçinÖğretmen kartını aç

Nasıl çalışır

Çocuklar ne yapar?

Kâşif döngüsünün sekiz adımı bu laboratuvarda şöyle ilerler.

  1. 1

    Hazır mısın?

    Boş teraziyi ve küp çekmecesini tanır; bir kefeye küp koyunca kefenin indiğini görür.

  2. 2

    Ne biliyorum?

    8 + 4 = □ + 5 kutusuna ne geleceğini parmakla gösterir; doğru ya da yanlış denmez (1. sınıfta: köpük küp mü, demir küp mü ağır?).

  3. 3

    Günlük hayatta

    Tahterevallide iki arkadaşın dengesini ve manavın terazisini düşünür.

  4. 4

    Tahmin et

    Kutuya kaç küp koyacağını seçer: 12 mi, 17 mi, 7 mi? Tahmin kilitlenir.

  5. 5

    Dene ve gözle

    Küpler kutuya düşer; 12 konunca kutulu kefe iner. Anı tekrar oynatır.

  6. 6

    Neden böyle?

    Eşittirin iki tarafın denk olduğunu söylediğini görür; denge çizgisi “=” olarak yanar.

  7. 7

    Yeni durumda dene

    Yeni eşitliklerde önce tahmin eder, sonra dener; 4. sınıfta dengesiz teraziyi küp ekleyip çıkararak dengeler.

  8. 8

    Kâşif defterim

    Üç terazi resminden dengede olanı seçer; tahminini ve sonucu yan yana görür.

Matematik

Sınıflar ve öğrenme çıktıları

Kodlar ve metinler 2026-2027 öğretim yılında okutulan öğretim programlarından birebir alınmıştır. 4. sınıfta 2018 programı geçerlidir; Maarif Modeli eşdeğeri ayrıca gösterilir.

1. sınıf

Başla

İki sahne: “Hangisi ağır?” (kütle tahmini; + ve = yok) ve “Eşittir ne demek?” (20'ye kadar toplama ve çıkarma).

  • MAT.1.1.8Maarif Modeli 2026

    Standart olmayan uygun ölçme araçları ile nesnelerin uzunluğunu ve tartacağı kütlenin ölçüm sonuçlarını tahmin edebilme

    • a) Ölçeceği uzunluğa ve kütleye uygun standart olmayan ölçme aracını belirler.
    • b) Ölçeceği uzunluğun ve tartacağı kütlenin ölçüm sonuçlarını belirlenen standart olmayan ölçü birimi cinsinden tahmin eder.
    • c) Tahmininin doğruluğuna ilişkin yargıda bulunur.

  • MAT.1.2.3Maarif Modeli 2026

    Eşit işaretinin anlamını toplama ve çıkarma işlemi bağlamında yorumlayabilme

    • a) Toplama ve çıkarma işlemlerinde eşit işaretinin kullanımını inceler.
    • b) Eşit işaretinin anlamını kullanarak bir toplama ya da çıkarma işlemini dönüştürür.
    • c) Dönüştürdüğü toplama ve çıkarma işlemlerini kendi cümleleriyle ifade eder.

2. sınıf

Başla

“Eşittir ne demek?”: dört işlemde eşitliğin farklı anlamları; her eşitlikte tek gizem kutusu.

  • MAT.2.2.6Maarif Modeli 2026

    Dört işlem bağlamında eşitliğin farklı anlamlarını yorumlayabilme

    • a) Dört işlemde eşitliği farklı anlamlarına göre inceler.
    • b) Dört işlem bağlamında aynı sonucu veren durumları eşitliğin anlamını kullanarak farklı sayılarla ifade eder.
    • c) Eşitliğin anlamlarını dört işlem bağlamında ifade eder.

3. sınıf

Başla

“Eşittir ne demek?”: çarpma ve bölme içeren eşitlikler, sonucu solda yazılmış biçimler (□ = 5 + 7).

  • MAT.3.2.8Maarif Modeli 2026

    Dört işlem bağlamında eşitliğin farklı anlamlarını yorumlayabilme

    • a) Dört işlemde eşitliğin kullanımını inceler.
    • b) Aynı sonucu veren dört işlemi eşitliğin anlamını kullanarak farklı sayılarla ifade eder.
    • c) Eşitliğin anlamlarını dört işlem bağlamında ifade eder.

4. sınıf

Başla

“Eşittir ne demek?” ve “Dengeyi kur”: verilmeyen değeri bulma; eşit olmayan iki ifadeyi kefelere küp ekleyip çıkararak eşitleme.

  • M.4.1.5.72018 programı

    Aralarında eşitlik durumu olan iki matematiksel ifadeden birinde verilmeyen değeri belirler ve eşitliğin sağlandığını açıklar.

    • Örneğin 8 + … = 15 − 3; 12 : 4 = … + 1; 6 x … = 48 − 12

  • M.4.1.5.82018 programı

    Aralarında eşitlik durumu olmayan iki matematiksel ifadenin eşit olması için yapılması gereken işlemleri açıklar.

    • Örneğin 8+5 ≠ 12-3 ifadesinde eşitlik durumunun sağlanabilmesi için yapılabilecek işlemler üzerinde durulur.

2027-2028'den itibaren eşdeğer

  • MAT.4.2.9Maarif Modeli 2026

    Dört işlem bağlamında eşitliğin farklı anlamlarını yorumlayabilme

    • a) Dört işlem bağlamında eşitlik kavramını inceler.
    • b) Günlük yaşam durumlarını dört işleme dönüştürür.
    • c) Dört işlem içeren günlük yaşam durumunu eşitlik kavramı bağlamında ifade eder.

Program eşlemesi

Bu laboratuvar, MEB 2018 Matematik öğretim programındaki M.4.1.5.7 ve M.4.1.5.8 kazanımlarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.

Bu laboratuvar, MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik öğretim programındaki (2026 sürümü) MAT.1.1.8, MAT.1.2.3, MAT.2.2.6 ve MAT.3.2.8 öğrenme çıktılarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.

2027-2028 öğretim yılından itibaren 4. sınıftaki Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eşdeğeri: MAT.4.2.9.

Öğretmenler için

Öğretmen notları

Öğretmen kartını aç

Amaç

Çocuk eşittir işaretini “sonucu yaz” diye değil “iki taraf denk” diye okur ve kutuya gelecek sayıyı iki tarafı karşılaştırarak bulur.

Hazırlık

  • Laboratuvarı tahtada ya da tablette açın, sınıf düzeyini seçin.
  • Ekransız etkinlik için elbise askısı, iki karton bardak, ip ve eş birimler (aynı boy ataş, küp ya da misket).
  • 1. sınıfta “Eşittir ne demek?” sahnesinden (bahar dönemi) önce + ve = sembollerini kullanmayın.

Sınıf tahmin oylaması

8 + 4 = □ + 5. Kutuya kaç küp koyalım?

  • 12
  • 17
  • 7

Çocuklar seçeneği parmakla gösterir; siz sayarsınız. Sonra sonucu birlikte izlersiniz.

Tartışma soruları

  1. Neden 7? Nereden biliyorsun?
  2. Kutuya 12 koysaydık terazi hangi yana yatardı?
  3. Eşittir işareti bize ne söylüyor?

Şunu demeyin

“Eşittirden sonra sonucu yazarız.”

Şunu deyin

“Eşittir, iki tarafın aynı olduğunu gösterir.”

Öğretmen masasında ekransız etkinlik: Askı terazisi

Elbise askısının iki ucuna iple birer karton bardak bağlayın; askıyı bir öğrenci kurşun kalemden tutsun. İki bardağa aynı boş kutuyu koyun, birine gizlice birim saklayın. Sınıf önce tahmin etsin, sonra kutuyu açın.

Malzeme

  • Elbise askısı
  • İki karton bardak ve ip
  • Eş birimler: ataş, küp ya da misket
  • Aynı boyda iki boş kutu

Kavram yanılgıları

Çocuğun düşüncesi“Eşittir, cevabı yaz demek.” (8 + 4 = □ + 5 için 12 ya da 17)
LaboratuvardaKutuya 12 konunca kutulu kefe iner; 7 konunca terazi dengeye gelir.
Çocuğun düşüncesi“Büyük olan ağırdır.” (1. sınıf)
LaboratuvardaKüçük demir küplü kefe iner, büyük köpük küp yukarıda kalır.

Kapsam sınırı

Her görevde tek gizem kutusu vardır. “İki tarafa aynı şeyi ekle ya da çıkar” genellemesi (7. sınıf konusu) yapılmaz; ≠ yalnız 4. sınıfta kullanılır.

Hata bildirGizlilik: Okul Laboratuvarı

Diğer laboratuvarlar

Okul Laboratuvarı

Deneyim hazırlanıyor…