EN

Fen Bilimleri4. sınıf

Hâl Mutfağı

Su nereye gitti?

Buzu erit, suyu dondur, tabaktaki suyun azalışını izle. Kapalı kavanozdaki su neden yerinde kalıyor?

Ana soru

Su ısınınca ya da soğuyunca nereye gider, yok mu olur?

≈ 20 dk keşif40 dk dersTürkçe · İngilizcePuan yok

Öğretmen masasındaki örtünün üstünde buz küpleri, su dolu açık tabak, kapaklı kavanoz ve termometre

Sınıf düzeyini seçin ve başlatın

Laboratuvar seçilen sınıfın sürümüyle açılır; sınıf ve dil laboratuvarın içinden de değişir.

Tabaktaki su azaldı. Sence nereye gitti?
Sınıfı laboratuvarda seçinÖğretmen kartını aç

Nasıl çalışır

Çocuklar ne yapar?

Kâşif döngüsünün sekiz adımı bu laboratuvarda şöyle ilerler.

  1. 1

    Hazır mısın?

    Buz kalıbını, tencereyi, güvenli oyuncak ocağı, açık tabağı, kapaklı kavanozu ve termometreyi tanır.

  2. 2

    Ne biliyorum?

    “Islak çamaşır kuruyunca su nereye gider?” sorusuna yanıtını gösterir: yok mu olur, havaya mı karışır?

  3. 3

    Günlük hayatta

    Buzdolabındaki buzu, kuruyan çamaşırı, demliğin buğusunu düşünür.

  4. 4

    Tahmin et

    Açık tabaktaki ve kapalı kavanozdaki suya ne olacağını tahmin eder; tahmin kilitlenir.

  5. 5

    Dene ve gözle

    Hızlandırılmış zamanda tabaktaki su çizgisi iner, kavanozdaki yerinde kalır.

  6. 6

    Neden böyle?

    Erime, donma ve buharlaşma adlarını öğrenir: su yok olmadı, görünmez oldu.

  7. 7

    Yeni durumda dene

    Aynı suyu farklı sıcaklıklarda dener; ısıt-soğut kaydırıcısıyla buzu eritir, suyu dondurur.

  8. 8

    Kâşif defterim

    Üç kısa canlandırmadan hangisinin buharlaşma olduğunu seçer.

Fen Bilimleri

Sınıflar ve öğrenme çıktıları

Kodlar ve metinler 2026-2027 öğretim yılında okutulan öğretim programlarından birebir alınmıştır. 4. sınıfta 2018 programı geçerlidir; Maarif Modeli eşdeğeri ayrıca gösterilir.

4. sınıf

Başla

Isıt-soğut kaydırıcısı, açık tabak ve kapalı kavanoz; yalnız erime, donma ve buharlaşma. Tanecik modeli ve yoğuşma yok (2018 programı).

  • F.4.4.3.12018 programı

    Maddelerin hâllerine ait temel özellikleri karşılaştırır.

    • Tanecikli ve boşluklu yapıya girilmez.

  • F.4.4.3.22018 programı

    Aynı maddenin farklı hâllerine örnekler verir.

  • F.4.4.4.12018 programı

    Maddelerin ısınıp soğumasına yönelik deneyler tasarlar.

  • F.4.4.4.22018 programı

    Maddelerin ısı etkisiyle hâl değiştirebileceğine yönelik deney tasarlar.

    • Hâl değişimlerinden sadece erime, donma ve buharlaşmaya değinilir.

2027-2028'den itibaren eşdeğer

  • FB.4.4.1Maarif Modeli 2026

    Maddelerin hâl değişimine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

    • a) Maddelerin hâllerine yönelik nitelikleri tanımlar.
    • b) Maddelerin hâl değişimine yönelik verileri kaydeder.
    • c) Maddelerin hâl değişimine yönelik verileri yorumlayarak değerlendirir.

  • FB.4.4.2Maarif Modeli 2026

    Maddelerin ısı etkisiyle değişimine yönelik deney yapabilme

    • a) Maddelerin ısı etkisiyle değişimine yönelik deney tasarlar.
    • b) Maddelerin ısı etkisiyle değişimine yönelik ölçme veri analizi yapar.

Program eşlemesi

Bu laboratuvar, MEB 2018 Fen Bilimleri öğretim programındaki F.4.4.3.1, F.4.4.3.2, F.4.4.4.1 ve F.4.4.4.2 kazanımlarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.

2027-2028 öğretim yılından itibaren 4. sınıftaki Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eşdeğeri: FB.4.4.1 ve FB.4.4.2.

Öğretmenler için

Öğretmen notları

Öğretmen kartını aç

Amaç

Çocuk erime, donma ve buharlaşmayı gözleme dayanarak adlandırır; buharlaşan suyun yok olmadığını, havaya karıştığını kanıtla açıklar.

Hazırlık

  • Laboratuvarı tahtada açın; 4. sınıf seçili gelir.
  • Ekransız etkinlik için iki eş şeffaf kap (biri kapaklı), su, şeffaf bant ve kalem.
  • Ocak bir simgedir; gerçek deneyde sıcak yüzeyi yalnız öğretmen kullanır.

Sınıf tahmin oylaması

Açık tabaktaki ve kapalı kavanozdaki su bir hafta sonra ne olur?

  • İkisi de azalır
  • Yalnız tabaktaki azalır
  • İkisi de aynı kalır

Çocuklar seçeneği parmakla gösterir; siz sayarsınız. Sonra sonucu birlikte izlersiniz.

Tartışma soruları

  1. Kavanozdaki su neden azalmadı?
  2. Tabağı güneşe koysaydık ne değişirdi?
  3. Suyun yok olmadığını nereden biliyoruz?

Şunu demeyin

“Su buharlaşınca yok olur.”

Şunu deyin

“Su buharlaşınca havaya karışır; artık göremeyiz ama yok olmadı.”

Öğretmen masasında ekransız etkinlik: Tabak ve kavanoz

İki eş kaba aynı miktarda su koyun, birinin ağzını kapatın. Su seviyelerini bantla işaretleyip kapları öğretmen masasında bırakın. Ertesi gün işaretlere sınıfça bakın.

Malzeme

  • İki eş şeffaf kap (biri kapaklı)
  • Su
  • Şeffaf bant ve kalem

Kavram yanılgıları

Çocuğun düşüncesi“Buharlaşan su yok olur.”
LaboratuvardaKapalı kavanozdaki su çizgisi yerinde kalır, açık tabaktaki iner: su havaya karışmıştır.

Kapsam sınırı

Tanecik modeli, gazların kütlesi ve hacmi ve yoğuşma (2018 programı) yer almaz; değişim damla, buğu ve termometreyle gösterilir.

Hata bildirGizlilik: Okul Laboratuvarı

Diğer laboratuvarlar

Okul Laboratuvarı

Deneyim hazırlanıyor…